Get Adobe Flash player
Start Rolnictwo ekologiczne Dla Rolników Zasady ekologicznej uprawy roślin

Zasady ekologicznej uprawy roślin

Rolnictwo ekologiczne - Dla rolników

Wymienimy tu podstawowe zasady gospodarowania w rolnictwie ekologicznym.

Nawozy i nawożenie

Istotą nawożenia w rolnictwie ekologicznym jest utrzymanie lub podwyższenie żyzności i biologicznej aktywności gleby oraz stworzenie optymalnych warunków rozwoju roślin.

Podstawowymi nawozami w gospodarstwie ekologicznym są: obornik, kompost, gnojówka i woda gnojowa (te ostatnie stosowane są w okresie od kwietnia do końca sierpnia) oraz nawozy zielone. W rejonach górskich dopuszcza się stosowanie gnojowicy, pod kontrolą doradcy).

Nawozami uzupełniającymi w gospodarstwie ekologicznym są:

  • nawozy mineralne - mielone skały takie jak: bazalt, bentonit, gips, kizeryt, dolomit, wapno magnezowe, wapno węglanowe, kreda nawozowa (pojezierna, łąkowa, margiel); boraks; nawozy potasowe: kainit, kalimagnezja, siarczan potasu; skały fosforytowe (mączki); popiół drzewny;
  • nawozy organiczne: mączka z kości, krwi, rogów, pierza, skorupy jaj, mączka rybna, odpady z własnego gospodarstwa; makuchy, kora drzewna, trociny, humus;
  • muł i osady z naturalnych zbiorników wodnych; torf w ilości do 20% w podłożach do produkcji rozsad.

Wykaz nawozów dopuszczonych do stosowania w gospodarstwach ekologicznych znajduje się na stronie: http://www.iung.pulawy.pl/images/pdf/Wykaz_ekologia.pdf

Niedozwolonymi nawozami w gospodarstwie ekologicznym są:

  • syntetyczne nawozy azotowe, guano, nawozy przemysłowe (w tym chelatowe, mikroelementowe i dolistne), nawozy o spowolnionym działaniu itp.;
  • gnojowica, komposty z odpadów komunalnych, osady ściekowe spoza gospodarstwa, nie przekompostowanie fekalia, komposty z udziałem fekaliów w uprawie warzyw, odchody z ferm zwierząt futerkowych, nawóz popieczarkowy (podłoże) z konwencjonalnych pieczarkarni;
  • produkowane przemysłowo nawozy organiczno-mineralne (w tym na bazie węgla brunatnego), popioły węgla z elektrociepłowni, kotłowni i zakładów przemysłowych.

Uprawa roli

Uprawa gleby ogranicza się do niezbędnego minimum i powinna być wykonywana z myślą o stałym podwyższaniu żyzności gleby. Ogólne zasady uprawy obejmują:

  • płytkie odwracanie i głębokie spulchnianie;
  • ograniczanie liczby przejazdów (agregatownie narzędzi);
  • maksymalne skracanie czasu, w którym gleba pozostaje bez okrywy roślinnej.

Płodozmian

Kluczowe znaczenie w gospodarstwie ekologicznym ma odpowiednio zaplanowany płodozmian o kilkuletniej rotacji (minimum 4 lata), z udziałem roślin motylkowych (minimum 25%) w plonie głównym oraz uwzględniający stosowanie wsiewek i międzyplonów chroniących glebę przed erozją. Właściwie zaplanowany płodozmian spełnia następujące funkcje:

  • utrzymanie odpowiedniej zawartości próchnicy oraz żyzności gleby,
  • zapobiega nadmiernemu rozwojowi chorób i szkodników,
  • niedopuszcza do niekontrolowanego rozwoju chwastów.

Ograniczenie zachwaszczenia

W gospodarstwie ekologicznym niedozwolone jest stosowanie jakichkolwiek herbicydów. Odchwaszczanie wykonuje się wyłącznie mechanicznie, przy użyciu bron, obsypników, pielników i narzędzi ręcznych.

Dużą rolę w ograniczaniu zachwaszczenia odgrywają następujące działania zapobiegawcze:

  • odpowiedni dobór i następstwo roślin uprawnych (właściwy płodozmian),
  • kompostowanie materiałów ogrodniczych,
  • odpowiedni dobór odmian roślin uprawnych,
  • uprawa międzyplonów (ozimych, ścierniskowych) i sródplonów (wsiewek),
  • oczyszczanie materiału siewnego,
  • przedsiewna uprawa roli,
  • ściółkowanie i mulczowanie.

Dobór odmian roślin uprawnych

W rolnictwie ekologicznym preferowane są odmiany genetycznie ustalone, o tzw. szerokiej odporności na choroby i szkodniki, jak również konkurencyjne wobec chwastów formy lokalne, które ukształtowały się w ciągu wielu lat uprawy w danym regionie.

 

Materiał siewny i sadzeniowy

Wymogiem w gospodarstwach ekologicznych jest nabywanie materiału siewnego lub sadzeniowego reprodukowanego w gospodarstwach ekologicznych lub rozmnażanie we własnym gospodarstwie.

Niedozwolona jest uprawa roślin genetycznie modyfikowanych.

Niedopuszczalne jest także zaprawianie nasion oraz materiału sadzeniowego środkami syntetycznymi.

Dozwolone jest zaprawianie nasion wapnem hydratyzowanym w ilości 2 kg/ 100 kg. Można również przedsiewnie traktować nasiona preparatami biodynamicznymi i dojrzałym kompostem. Dopuszczalne są zabiegi fizyczne przyspieszające kiełkowanie, takie jak: moczenie, skaryfikowanie, a także ? w celach fitosanitarnych ? moczenie w roztworze nadmanganianu potasu.

Regulatory wzrostu i rozwoju

W rolnictwie ekologicznym dozwolone są naturalne substancje, jak: preparaty biodynamiczne, wyciągi kompostowe, ekstrakty roślinne, itp.

Niedozwolone jest stosowanie substancji syntetycznych o charakterze hormonów roślinnych, takich jak: antywylegacze, substancje stymulujące rozkrzewianie, stymulujące zapłodnienie i inicjujące partenokarpiczne zawiązywanie owoców, przyspieszające lub opóźniające dojrzewanie, hamujące kiełkowanie bulw i cebul, pobudzające ukorzenianie sadzonek i inne.

Ochrona roślin

Podstawą ochrony są działania zapobiegające nadmiernemu rozwojowi chorób i szkodników roślin. Składają się na nie: ograniczenie występowania chwastów, zabiegi odchwaszczające i ochrona roślin przed chorobami i szkodnikami.
Ograniczanie występowania chwastów realizuje się poprzez działania zapobiegawcze oraz bezpośrednie ich zwalczanie.
Stosowanie herbicydów jest niedozwolone zarówno na polach uprawnych, jak również na miedzach, brzegach pól, w rowach, przy drogach oraz pasach zadrzewień śródpolnych.

Działania zapobiegającejące nadmiernemu zachwaszczeniu to:

  • stosowanie w płodozmianie roślin dobrze zacieniających glebę oraz o wysokiej dynamice wzrostu,
  • uprawa roślin odchwaszczających,
  • pokrycie gleby roślinami uprawnymi przez cały okres wegetacji, uprawa miedzyplonów i śródplonów,ściółkowanie gleby,
  • stosowanie materiału siewnego wolnego od nasion i chwastów.

Bezpośrednie zwalczanie chwastów, polega przede wszystkim na:

  • stosowaniu uprawek mechanicznych przy użyciu bron, obsypników i pielników,
  • stosowaniu herbicydów biologicznych,
  • wyrywaniu chwastów,
  • odchwaszczaniu termicznemu, przy użyciu specjalistycznych urządzeń, zwłaszcza przed wschodami wolno kiełkujących gatunków warzyw, np. marchwi i cebuli.

Działania mające na celu ochronę roślin przed chorobami i szkodnikami polegają na:

  • kształtowaniu środowiska gospodarstwa i jego otoczenia w sposób sprzyjający rozwojowi i ochronie naturalnych wrogów szkodników roślin uprawnych,
  • wprowadzaniu do uprawy odmian roślin odpornych na choroby i szkodniki,
  • odpowiednim doborze terminów siewu i zabiegów pielęgnacyjnych, tak aby zminimalizować rozwój chorób i szkodników,
  • przykrywaniu roślin uprawnych osłonami (folią, siatkami, włókniną) w okresie nasilenia chorób lub inwazji szkodników,
  • stosowaniu substancji odstraszających lub zwabiających,
  • stosowaniu pułapek, barier, emitorów impulsów dźwiękowych lub świetlnych,
  • wprowadzaniu do uprawy roślin odstraszających lub zwabiających szkodniki.

W rolnictwie ekologicznym stosuje się środki ochrony roślin zawierające wyłącznie substancje biologicznie czynne, mikroorganizmy oraz organizmy żywe. Wykaz tych środków znajduje się na stronie:

http://www.ior.poznan.pl/Organizacja/wykaz-eko.html



306472o4ndz49tm
Image: africa / FreeDigitalPhotos.net