Get Adobe Flash player
Start Rolnictwo ekologiczne Dla Rolników Zasady chowu zwierząt w gospodarstwie ekologicznym

Zasady chowu zwierząt w gospodarstwie ekologicznym

Rolnictwo ekologiczne - Dla rolników


20938bjevqsy6o6Image: dan / FreeDigitalPhotos.net

Zwierzęta stanowią integralną część gospodarstwa ekologicznego. Wielkość obsady zwierząt powinna zależeć od możliwości zachowania równowagi paszowo-nawozowej w gospodarstwie i nie może przekraczać 2 SD na 1 ha. Prowadzenie chowu zwierząt w gospodarstwach nieposiadających użytków rolnych nie jest dozwolone.

Pochodzenie zwierząt

Zaleca się, aby zwierzęta utrzymywane w gospodarstwie ekologicznym pochodziły z danego gospodarstwa lub innych gospodarstw ekologicznych. W przypadku powiększania stada, dopuszcza się zakup z gospodarstw konwencjonalnych następujących gatunków zwierząt:

  • kurcząt z przeznaczeniem na nioski, do wieku 18 tygodni,
  • piskląt mięsnych do 3-go dnia życia,
  • bydła do 6-go miesiąca, pod warunkiem, że zwierzęta były chowane w zgodzie z niniejszymi kryteriami od chwili odstawienia,
  • jagniąt i koźląt do 45-go dnia życia pod warunkiem, że zwierzęta były chowane w zgodzie z niniejszymi kryteriami od chwili odstawienia,
  • prosiąt do wagi 25 kg i pod warunkiem, że zwierzęta były chowane w zgodzie z niniejszymi kryteriami od chwili odstawienia.

Okresy przestawiania w chowie zwierząt

Przy zakupie zwierząt z gospodarstw konwencjonalnych obowiązują okresy przestawiania. Warunkiem zbytu produktów zwierzęcych jako ekologiczne, jest utrzymywanie zwierząt w myśl niżej określonych zasad, przez co najmniej:

  • 12 miesięcy - konie i bydło mleczne,
  • 6 miesięcy - małe przeżuwacze i świnie,
  • 6 miesięcy - zwierzęta mleczne,
  • 10 tygodni - drób mięsny,
  • 6 tygodni - drób nieśny.
  • Pasze i żywienie zwierząt

Pasze i żywienie zwierząt

Zwierzęta powinny być żywione paszą wyprodukowaną w gospodarstwach ekologicznych. Żywienie zwierząt ma na celu utrzymanie ich w dobrej kondycji oraz zapewnienie optymalnej produkcyjności, dlatego wszystkie pasze i surowce paszowe wykorzystywane w żywieniu zwierząt muszą być dobrej jakości (nie mogą być nadgniłe lub zatęchłe) oraz dostosowane do potrzeb gatunku.

  • Do 30 % dziennej dawki paszy może pochodzić z pól przestawianych na produkcję ekologiczną. W przypadku pasz z własnego gospodarstwa, udział paszy z pól przestawianych na produkcję ekologiczną może być zwiększony do 60 %.
  • W drodze wyjątku dopuszcza się spasanie pasz konwencjonalnych w ilości do 10% w przypadku przeżuwaczy i do 20 % w przypadku pozostałych gatunków.
  • W przypadku przeżuwaczy, co najmniej 60 % dziennej dawki pokarmowej (w przeliczeniu na suchą substancję) powinny stanowić pasze objętościowe,
  • Do dziennej dawki pasz treściwych dla świń i drobiu należy dodawać pasze objętościowe.
  • Pasze pochodzenia zwierzęcego (niezależnie czy pochodzą z produkcji ekologicznej, czy konwencjonalnej) stanowią: mleko i jego pochodne oraz ryby i inne zwierzęta morskie wraz z ich pochodnymi.
  • Do produkcji pasz zabronione jest stosowanie surowców zawierających organizmy transgeniczne (GMO) oraz ich produktów.
  • W żywieniu zwierząt w gospodarstwach ekologicznych dozwolone są komponenty mineralne, mikroelementy i witaminy, wymienione w załączniku nr 6 rozporządzenia Rady EWG nr 2092/91.  

Pasze i żywienie zwierząt

Zwierzęta powinny być żywione paszą wyprodukowaną w gospodarstwach ekologicznych. Żywienie zwierząt ma na celu utrzymanie ich w dobrej kondycji oraz zapewnienie optymalnej produkcyjności, dlatego wszystkie pasze i surowce paszowe wykorzystywane w żywieniu zwierząt muszą być dobrej jakości (nie mogą być nadgniłe lub zatęchłe) oraz dostosowane do potrzeb gatunku.

  • Do 30 % dziennej dawki paszy może pochodzić z pól przestawianych na produkcję ekologiczną. W przypadku pasz z własnego gospodarstwa, udział paszy z pól przestawianych na produkcję ekologiczną może być zwiększony do 60 %.
  • W drodze wyjątku dopuszcza się spasanie pasz konwencjonalnych w ilości do 10% w przypadku przeżuwaczy i do 20 % w przypadku pozostałych gatunków.
  • W przypadku przeżuwaczy, co najmniej 60 % dziennej dawki pokarmowej (w przeliczeniu na suchą substancję) powinny stanowić pasze objętościowe,
  • Do dziennej dawki pasz treściwych dla świń i drobiu należy dodawać pasze objętościowe.
  • Pasze pochodzenia zwierzęcego (niezależnie czy pochodzą z produkcji ekologicznej, czy konwencjonalnej) stanowią: mleko i jego pochodne oraz ryby i inne zwierzęta morskie wraz z ich pochodnymi.
  • Do produkcji pasz zabronione jest stosowanie surowców zawierających organizmy transgeniczne (GMO) oraz ich produktów.
  • W żywieniu zwierząt w gospodarstwach ekologicznych dozwolone są komponenty mineralne, mikroelementy i witaminy, wymienione w załączniku nr 6 rozporządzenia Rady EWG nr 2092/91. 

Profilaktyka i medycyna weterynaryjna

Wszelkie zabiegi dotyczące zdrowia zwierząt powinny być ukierunkowane przede wszystkim na profilaktykę, która opiera się na następujących zasadach:

  • Dobór odpowiednich ras zwierząt
  • Prowadzenie chowu w warunkach zgodnych z wymaganiami gatunku
  • Dostęp do świeżego powietrza, wody, paszy i naturalnego światła
  • Stosowanie wysokiej jakości pasz w połączeniu z dostępem do wybiegów i pastwisk

Zabronione jest profilaktyczne stosowanie chemicznie syntetyzowanych leków weterynaryjnych (leków alopatycznych) i antybiotyków. W przypadku zachorowania zwierząt zaleca się wykorzystanie w leczeniu następujących grup środków:

  • Ekstraktów roślinnych (z wyjątkiem antybiotyków), esencji, preparatów homeopatycznych i mikroelementów.
  • W razie konieczności (ratowania życia lub ulżenia w cierpieniu) zezwala się użycie leków konwencjonalnych pod kontrolą weterynarza.

Zakazane jest stosowanie substancji takich jak chemioterapeutyki (np. kokcydiostatyki) oraz stymulujących wzrost (antybiotyków, hormonów i środków podobnych w działaniu).

Zgodnie z obowiązującym prawem dozwolone jest leczenie zwierząt, dezynfekcja budynków i ich wyposażenia. Dotyczy to również leków konwencjonalnych, o ile określona choroba występuje w okolicy.

Jeśli zajdzie konieczność zastosowania leków konwencjonalnych - okres karencji wydłuża się dwukrotnie w stosunku do obowiązującego, a jeśli nie jest on określony - do min. 48 h.

Rozmnażanie zwierząt

Rozmnażanie zwierząt w gospodarstwie ekologicznym powinno odbywać się metodami naturalnymi. Dopuszcza się stosowanie sztucznego unasiennienia.
Zabronione są pozostałe formy sztucznego wspomagania rozrodu (np. przenoszenie zarodków).

 

Budynki inwentarskie i wybiegi

Warunki utrzymania zwierząt w budynkach inwentarskich muszą być zgodne z wymaganiami danego gatunku, zapewniając swobodę poruszania się i komfort. Minimalne powierzchnie oraz charakterystykę podłogi w chowie zwierząt w gospodarstwach ekologicznych i konwencjonalnych przedstawia poniższa tabela.
 

 Warunki chowu zwierząt w ekologicznej produkcji zwierzęcej wg Rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej 1804/1999

Zwierzęta hodowlane

 Przepisy UE odnośnie chowu zwierząt

Rozporządzenie WE odnośnie ekologicznego chowu zwierząt

Krowy mleczne

Teren poruszania się(1)

brak przepisów

6,0 m2 w oborze + 4,5 m2 na wybiegu

Charakterystyka podłogi

brak przepisów

miejsce do leżenia z wyściółką

Praktyki hodowlane

brak przepisów

trzymanie w spętaniu zabronione

Cielęta

Teren poruszania się(1)

1,3 m2

1,5 m2 w oborze + 1,1 m2 na wybiegu

Charakterystyka podłogi

sucha podściółka(3)

sucha podściółka

Praktyki hodowlane

grupowe koszarowanie powyżej 8 tyg.

generalnie grupowe koszarowanie

Lochy z prosiętami

Teren poruszania się(1)

brak przepisów

7,5 m2 w chlewni + 5,0 m2 na wybiegu

Charakterystyka podłogi

izolowana podłoga bez perforacji

sucha podściółka

Tuczniki

Teren poruszania się(1)

0,65 m2(2)

1,3 m2 w chlewni(2) + 1,0 m2 na wybiegu

Charakterystyka podłogi

bezpieczne podłogi

sucha podściółka

Praktyki hodowlane

przyrządy do zajmowania się > 1h

zabronione obcinanie ogonów i obrzynanie kłów

Kury nioski

Teren poruszania się

450 cm2

1660 cm2 w kurniku + 4 m2 na wybiegu

 

 (1)powierzchnia na zwierzę (2)do 110 kg żywej wagi (3)dla cieląt poniżej 2 tygodni życia 

 

  • Zabronione jest trzymanie zwierząt na uwięzi. W drodze odstępstwa dopuszcza się trzymanie bydła na uwięzi w budynkach zbudowanych przed 24 sierpnia 2000 r., pod warunkiem zapewnienia okresowego ruchu. Odstępstwo to przestaje obowiązywać z dniem 31 grudnia 2010 r. W małych gospodarstwach (do 5 krów i/lub buhajów) w drodze odstępstwa dopuszcza się wiązanie bydła, pod warunkiem zapewnienia co najmniej 2 razy w tygodniu dostępu do pastwisk i wybiegów.
  • Izolacja, ogrzewanie i wentylacja budynków inwentarskich musi zapewniać utrzymanie odpowiedniej temperatury, cyrkulacji powietrza oraz wilgotności, a także zapylenia i koncentracji gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt.

Maksymalne stężenia szkodliwych gazów w pomieszczeniach inwentarskich wynoszą:

  • Amoniak - 0,001%
  • Siarkowodór - 0,001%
  • Dwutlenek węgla - 0,20%
Poziom wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniach inwentarskich powinien zawierać się w przedziale 60-75%.

Prędkość powietrza wewnątrz budynku nie powinna przekraczać 0,3 m/s, natomiast w okresie letnich upałów może dochodzić ona do 0,8-1,0 m/s. Nigdy nie należy dopuszczać do powstawania przeciągów.
  • Całkowita powierzchnia okien powinna stanowić co najmniej 1/20 powierzchni podłogi.
  • Ogólna powierzchnia użytkowa budynków dla drobiu nie może przekraczać 1600 m2.
  • Zakazane jest trzymanie zwierząt w klatkach w systemie bezściółkowym.
  • Wybiegi dla zwierząt muszą być zadaszone i w dobrym stanie higienicznym oraz zaopatrzone w ochronę przed skrajnymi warunkami pogodowymi (np. żywopłoty chroniące przed zimnym wiatrem czy spiekotą).

Wielkość stad

Zwierzęta stadne nie powinny być trzymane w oddzieleniu od innych przedstawicieli tego samego gatunku.
Stada drobiu w jednym budynku nie mogą przekraczać następujących wartości:

  • Kurczęta mięsne - 4 800 szt.
  • Kury nioski - 3 000 szt.
  • Perliczki - 5 200 szt.
  • Samice kaczki piżmowej lub pekińskiej - 4 000 szt.
  • Samce kaczki piżmowej, pekińskiej lub innych ras - 3 200 szt.
  • Kapłony, gęsi lub indyki - 2 500 szt.

Minimalny wiek zwierząt mięsnych podczas uboju

Określa się następujący minimalny wiek zwierząt mięsnych podczas uboju:
  • Kurczęta - 81 dni
  • Kapłony - 150 dni
  • Kaczki pekińskie - 49 dni
  • Samice kaczki piżmowej - 70 dni
  • Samce kaczki piżmowej - 84 dni
  • Kaczki mulardy - 92 dni
  • Perliczki - 94 dni
  • Indyki i gęsi - 140 dni


42140vcxjsjnq11
Image: Simon Howden / FreeDigitalPhotos.net

Pszczelnictwo


Pochodzenie pszczół


Podstawowym kryterium doboru ras powinna być żywotność pszczół i ich odporność na choroby. Do gospodarstw ekologicznych polecane są europejskie rasy Apis mellifera .

Tworząc pasiekę gospodarstwa ekologiczne powinny nabywać rodziny pszczele z pasiek ekologicznych. W drodze odstępstwa, przy odnowie pasiek dopuszcza się 10% królowych i rojów ze źródeł konwencjonalnych, pod warunkiem, że zostaną umieszczone w ulach zawierających plastry lub węzy z pasiek ekologicznych - nie ma wówczas zastosowania okres przestawiania.

Lokalizacja pasiek


Pasieka powinna być zlokalizowana na obszarze o wystarczającej ilości źródeł naturalnego nektaru, spadzi i pyłku. Konieczny jest również dostęp do wody.

W promieniu 3 km od pasieki źródłami nektaru powinny być głównie rośliny dzikie lub uprawiane w myśl zasad rolnictwa ekologicznego, ewentualnie również metodami ekstensywnymi.

Pasieka powinna znajdować się w wystarczającej odległości od emitorów skażeń (np. obszary przemysłowe, spalarnie śmieci, miasta, autostrady).

19010ydomeu6wwa
Image: Simon Howden / FreeDigitalPhotos.net